Ostrów: Nadeszła wiosna

  • 21.03.2020, 06:05
  • Ryszard Binczak
Ostrów: Nadeszła wiosna
20 marca rozpoczęła się wiosna astronomiczna, natomiast dziś – 21 marca - obchodzimy pierwszy dzień kalendarzowej wiosny.

Wiosna kalendarzowa ma stałą datę i niezmiennie rozpoczyna się 21 marca. Natomiast data nadejścia wiosny astronomicznej, na półkuli północnej, jest zależna od    równonocy wiosennej.  Podczas równonocy, nazywanej też przesileniem wiosennym,   Słońce przechodzi przez punkt Barana, czyli punkt przecięcia się ekliptyki z równikiem niebieskim. Wówczas dzień i noc trwają dokładnie tyle samo - po 12 godzin. Wiosna astronomiczna trwa aż do  przesilenia letniego, na które przypada najdłuższy dzień w roku. 
W starym kalendarzu rzymskim równonoc wiosenna rozpoczynała rok. W 155 p.n.e. przesunięto w Rzymie początek roku urzędowego na 1 stycznia.
Co ciekawe,  istnieje prawdopodobieństwo, że na przestrzeni lat  astronomiczny początek wiosny  będzie wypadał coraz wcześniej. Z dostępnych informacji wynika, że w 2048 roku  termin ten może przypaść na 18 marca, a w 2102 roku już 13 marca.
Najpopularniejszą tradycją związaną z nadejściem wiosny, jest staropolski zwyczaj topienia Marzanny - kukły, zwanej również Marzańką,  Morą, Moreną,  Śmiertką, czy Śmiercią.  Wykonywano ją głównie ze słomy, tkanin, w tym starych ubrań oraz różnych rekwizytów, aby upodobnić ją do kobiety. Gotową  kukłę noszono po wiosce i podtapiano w napotkanych zbiornikach wodnych, wieczorem podpalano i wrzucano do wody. W dawnych czasach, dla wiejskich ludów, zima była symbolem śmierci, dlatego ceremonia niszczenia Marzanny miała na celu „przepędzenie” tej złej pory roku.
Z topieniem Marzanny, również obecnie, związane są różne przesądy: nie wolno dotknąć pływającej w wodzie kukły, bo grozi to uschnięciem ręki, obejrzenie się za siebie w drodze powrotnej może spowodować chorobę, a potknięcie i upadek – śmierć w ciągu najbliższego roku.
 Tradycja ta w Polsce istnieje od XVI wieku. Obecnie zwyczaj  powoli zanika, choć w wielu częściach Polski wciąż się go kultywuje. W pierwszy dzień wiosny dzieci ze szkół podstawowych często przygotowują ze swoimi nauczycielami takie widowisko pożegnania zimy. 
 W dawnych czasach topienie Marzanny często było związane z Gaikiem – ludowym, słowiańskim świętem. Polegało na witaniu wiosny poprzez obchodzenie wsi z ozdobnymi roślinami, zazwyczaj gałęziami lub małymi drzewkami. 
Dziś nadejście  wiosny nie jest już powszechnie utożsamiane z tradycjami, ale tak samo jak nasi przodkowie, z utęsknieniem wyczekujemy  ciepłej, wiosennej pogody.
WIKI

 

Ryszard Binczak

Podziel się:

Oceń:


Komentarze (0)

Dodanie komentarza oznacza akceptację regulaminu. Treści wulgarne, obraźliwe, naruszające regulamin będą usuwane.

Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu _______. _________ z siedzibą w ________ jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.

Pozostałe